Protestantse Gemeente Culemborg

Anselm Grün is een Benedictijner monnik die als economisch directeur de twintig bedrijven van de abdij Münterschwarzach (Duitsland) leidt. De bedrijfseconoom en gepromoveerde theoloog leerde de kunst van het leiding geven uit de regel van Benedictus, uit de bijbel, van de woestijnvaders en van de moderne psychologie.

Over zijn eigen werk schrijft Grün: ‘...ik beschouw deze taak als een grote spirituele uitdaging. Leiding geven, omgaan met conflicten, je eigen angsten ontdekken, aandacht geven aan de ontwikkelingen in de maatschappij, aan de behoeften van de mensen en aan jezelf, dat allemaal is werkelijk een spirituele opgave’ (p. 123).

Je leven en je werk
Je leven en je werk is geschreven voor vrouwen en mannen die verantwoordelijkheid dragen op hun werk en die merken dat oriëntatie uitsluitend op succes niet verder helpt. Dit boek kan mensen helpen om spiritualiteit en werk met elkaar te verbinden (p.10).

Als je je werk als een spirituele taak opvat zul je ontdekken dat je jezelf tegenkomt en meer inzicht krijgt in jezelf. Het is belangrijk dat je in harmonie bent met jezelf. Heb je bijvoorbeeld het gevoel dat je op je werk erg onder druk staat, dan is het zinvol om een goed ritueel te ontwikkelen waardoor je de problemen op het werk als het ware van je afschudt. Wanneer je ‘s morgens bijvoorbeeld bewust de tijd neemt om te mediteren of te joggen, dan word je even niet bepaald door de problemen op het werk, maar concentreer jij je op jezelf. Ook na je werk kun je even de tijd nemen om te mediteren zodat je de druk even loslaat voordat je weer naar huis gaat. Hoe meer je bij jezelf blijft en jezelf voelt, des te minder word je bepaald door de dingen die van buiten op je afkomen (p. 15). In ieder van ons is er een innerlijke ruimte van stilte. Dat is volgens Anselm Grün de plek waar God in ons woont. In die heilige ruimte zijn we heel en gaaf en vanuit die ruimte vinden we de rust en de kracht om verder te gaan. Het is een onuitputtelijke bron die je wordt geschonken door God (p. 21-23).

Bijbelverhalen
Op deze manier geeft Grün in zijn boek een aantal praktische aanwijzingen om werk en spiritualiteit (geestelijk leven) te verbinden. Hij wijst ook op bijbelverhalen die verhelderend kunnen zijn in bepaalde situaties. Als je bijvoorbeeld erg veel last hebt van schuldgevoelens kan de gelijkenis van de onrechtvaardige rentmeester je een handvat geven (Lucas 16: 1-8). Hoe vindt de rentmeester een oplossing voor zijn moeilijke en schuldige positie? Hij gaat op een nieuwe manier een relatie aan met de mensen om zich heen door ze hun schuld te vergeven. Hij zegt als het ware: ‘Ik ben schuldig en jullie zijn schuldig. Laten we ophouden elkaar de schuld te geven en laten we elkaar in onze huizen opnemen’ (p. 45v.).

Vanuit de bijbel leer je ook om een innerlijke gezindheid te ontwikkelen die essentieel is voor iemand die een taak te vervullen heeft in de maatschappij. Grün noemt de negen vruchten van de Geest: liefde, vreugde en vrede, geduld, vriendelijkheid en goedheid, geloof, zachtmoedigheid en zelfbeheersing (Galaten 5: 22v.). Je ontvangt deze vruchten niet in één keer, waarna je dan klaar zou zijn, nee, het is een voortdurend groeiproces (p. 126).

Uitdaging
Werken met een religieuze dimensie in een religieus kader, een uitdaging, lijkt me. Het vraagt om een voortdurende training, volgens Grün, in de waarschijnlijk belangrijkste christelijke houding: ‘God de eer geven en je zelf in dienst stellen van God en van de mensen’ (p. 130).

(Anselm Grün, Je leven en je werk, Tielt: Lannoo, 2006, 132 blz., € 14,95, besproken door ds Helma van Loon)

Andere relevante boeken over werk en spiritualiteit van Anselm Grün zijn:
Bezielend leidinggeven: impulsen vanuit de Regel van Benedictus van Nursia, Kampen 2002
Spiritualiteit voor managers: leidinggeven vanuit waarden en deugden, Kampen 2005